Hạnh phúc là gì? Quan điểm về hạnh phúc của Phật giáo

Biên tập bởi: Admin
Thứ 4, 23/06/2021, 09:21 GMT+7
322

Trong mỗi chúng ta, hạnh phúc chính là niềm khát khao và mong mỏi lớn nhất. Bất cứ ai cũng muốn có một cuộc sống hạnh phúc. Vậy hạnh phúc là gì? Thực ra, rất khó có thể định nghĩa thế nào là hạnh phúc. Mỗi người sẽ có một quan điểm riêng về hạnh phúc, chỉ biết rằng, nó là một thứ tốt đẹp mà ai cũng mong muốn. Hãy cùng tìm hiểu về hạnh phúc trên nhiều khía cạnh qua bài viết dưới đây nhé.

Hạnh phúc là gì? Khái niệm cơ bản nhất

Bạn có hạnh phúc không? Cầu chúc bạn luôn hạnh phúc?... Hạnh phúc là điều chúng ta mong cầu đến với bản thân và những người mà mình yêu thương. Chắc chắn hạnh phúc là một thứ vô cùng tốt đẹp. Vậy thực chất hạnh phúc là gì? Khó có thể định nghĩa, phác thảo rõ nét về hạnh phúc. Mỗi nền văn hóa, thậm chí là mỗi một người sẽ có những định nghĩa khác nhau về hạnh phúc.

Từ hạnh phúc chủ yếu liên quan tới 2 yếu tố chính. Thứ nhất chính là trải nghiệm, cảm nhận về một cảm xúc. Có thể là vui vẻ, sung sướng, thỏa mãn. Hoặc là một cảm xúc chung hơn đối với một tình trạng cảm xúc nào đó.

Hiểu rõ hạnh phúc là một năng lượng tích cực
Hiểu rõ hạnh phúc là một năng lượng tích cực

Ngoài ra, hạnh phúc cũng được hiểu là thước đo đánh giá sự hài lòng của chúng ta với cuộc sống, với trải nghiệm hiện tại. Nó là trải nghiệm về sự hài lòng, vui vẻ cùng những trạng thái cảm xúc tích cực. Kết hợp với đó là cảm giác về những gì tốt đẹp, đáng giá, có ý nghĩa.

Quan điểm về hạnh phúc theo một số lĩnh vực

Như đã nói, có rất nhiều định nghĩa, quan điểm về hạnh phúc. Tôn giáo, triết học, tâm lý học,… Mỗi một hướng lại có quan điểm khác nhau về hạnh phúc.

Hạnh phúc theo quan điểm của triết học

Hạnh phúc là gì? Theo quan điểm triết học thì hạnh phúc và đạo đức thường đi liền với nhau. Nó không chỉ đơn thuần được xét tới trong mối quan hệ trong đời sống mà còn là tâm lý, trạng thái cảm xúc của mỗi cá nhân. Tuy nhiên, với triết học đạo đức thì nó vẫn là một thuật ngữ rất khó.

Aristotle đã từng nói rằng, hạnh phúc chính là điều duy nhất mà chúng ta mong muốn vì chính lợi ích của bản thân. Nó khác hoàn toàn với những vấn đề như sức khỏe, sự giàu có hay tình bạn. Những nhà đạo đức học phương Tây đã lập luận, cho rằng hạnh phúc chính là điều mà con người nên mong cầu và khát khao. Những hành động, việc làm mang lại hạnh phúc cho người khác đều được đánh giá là đúng đắn.

Có nhiều quan niệm khác nhau về hạnh phúc, ngồi uống tách trà vẫn hạnh phúc
Có nhiều quan niệm khác nhau về hạnh phúc, ngồi uống tách trà vẫn hạnh phúc

Hạnh phúc là gì? Quan điểm theo tâm lý học

Những nhà tâm lý học đã chia hạnh phúc thành nhiều cấp độ. Phổ biến nhất là cách phân loại như sau:

  • Liên quan tới sự cân bằng của trạng thái cảm xúc nhất thời, gồm cả tích cực và tiêu cực.
  • Con người tự nhận thức và đánh giá cuộc sống của chính mình theo nghĩa chung.
  • Tập trung vào việc tìm ra ý nghĩa của cuộc sống cũng như sự hưng thịnh.

Theo một số nhà nghiên cứu, để tiếp cận hạnh phúc theo hướng tâm lý học tích cực thì hạnh phúc chính là một đánh giá mọi khía cạnh trong cuộc sống. Nó cũng là hồi ức trải nghiệm về tình cảm và sự kết hợp của các trạng thái cảm xúc tích cực qua năm tháng.

Hạnh phúc theo quan điểm Phật giáo

Hạnh phúc trong Đạo Phật luôn đòi hỏi mỗi chúng ta có sự thành trì thâm sâu.  Chúng ta ý thức và làm chủ được ngũ dục. Bên cạnh đó, vật chất hữu vi chỉ đóng vai trò là phương tiện sống. Mục đích chính của chúng ta là đời sống tinh thần, tu tập để loại bỏ mọi đau khổ, phiền não, giúp tâm luôn thanh tịnh ở kiếp sống hiện tại.

Phật giáo quan niệm như thế nào về hạnh phúc?
Phật giáo quan niệm như thế nào về hạnh phúc?

Hạnh phúc là gì? Theo quan niệm của nhà Phật thì của cải, sự giàu có không phải là hạnh phúc. Đặt chân vào lâu đài tình ái cũng không phải. Ngoài ra, những thứ hình thành, có được từ ngũ dục cũng không phải là hạnh phúc. Những thứ này chỉ khiến chúng ta xoay, u mê trong vòng sinh tử, không có điểm kết thúc mà chỉ tạo thêm khổ đau mà thôi.

Hạnh phúc là những người lựa chọn quay về với đời sống tâm linh, với chính mình cũng như giây phút hiện tại. Nếu bỏ quên bản thân, chỉ mải tìm kiếm, cầu ngoài mà lạc vào tà kiến thì chúng ta đã bỏ quên cái Phật Tính. Học Phật Pháp sâu xa, bản thân chúng ta sẽ có được một ngọn đuốc sáng. Nó sẽ dẫn ta đi tìm hạnh phúc. Giá trị của đạo Phật không phải ở những lời nói suông.

Hạnh phúc muốn con người đạt đến là Niết bàn tại tâm. Bất cứ ai cũng có thể có được hạnh phúc. Quan trọng nhất là đi đúng đường mà Thế Tôn đã chỉ. Nếu thực hành một cách kiên trì, tinh tấn đào luyện, thanh lọc chính mình, đạt tới sự phát triển tâm linh cần thiết thì sẽ có ngày ta chứng Niết bàn ngay trong mình. Vì vậy, hạnh phúc trong Phật giáo cũng có ý nghĩa tương tự. Chỉ khi chúng ta tu tập, trừ tham ái thì mới cảm nhận được hạnh phúc thực sự.

Lời dạy của Đức Phật về 3 loại hạnh phúc

Ý nghĩa của hạnh phúc phụ thuộc vào sự nhận thức cũng như quan điểm riêng của mỗi người. Có một số loại hạnh phúc đã được Đức Phật miêu tả một cách rõ ràng. Chúng xếp theo thứ tự sau :

Lời Phật dạy về hạnh phúc
Lời Phật dạy về hạnh phúc

Hạnh phúc của sự bám víu

Gần như toàn bộ những gì mà đa phần con người cho là hạnh phúc đều thuộc dạng hạnh phúc thấp nhất theo sự sắp xếp của Đức Phật. Theo lời của Ngài thì đó là những thứ hạnh phúc của sự bám víu, dục lạc. Nó là những thứ hạnh phúc thế tục, sự thỏa mãn về vật chất cũng như xác thịt.

Thấp kém nhất phải kể đến sự chìm đắm trong ngũ dục. Tệ hơn cả là nó có chứa trụy lạc, sự lệ thuộc. Đây không phải là hạnh phúc vì trạng thái này không thể tồn tại lâu dài. Hơn nữa, nó có thể khiến chúng ta có cảm giác chán nản, hối tiếc.

Thế nhưng cũng có những hạnh phúc thế tục vượt qua được điều này. Niềm vui thế tục cao cả cùng những hình thức giải trí vượt qua dục lạc tầm thường cũng là một loại hạnh phúc. Giúp đỡ người, nuôi dạy con cái, làm ăn lương thiện,… Đây cũng là một loại hạnh phúc, niềm vui thế tục cao cả.

Hạnh phúc cao thượng

Sự xả ly chính là một trong những nguồn của hạnh phúc cao thượng. Nó đến từ việc theo đuổi một thứ gì đó vượt qua niềm vui thế tục. Khi bản thân có thể học cách buông bỏ thì tâm sẽ thấy nhẹ nhàng. Nếu có thể bỏ hết sự bám víu, thấp hèn thì chúng ta sẽ có được hạnh phúc.

Hạnh phúc là gì? Hạnh phúc cao thượng chính là việc buông bỏ tâm lý cáu gắt, nóng giận và bực bội. Nó phát sinh tự nhiên nếu ta rèn tâm, bỏ đi những trạng thái cảm xúc tiêu cực. Ngay khi những trạng thái này nhen nhóm, chúng ta lập tức dập tắt. Điều này giúp tâm luôn trong sáng.

Cao hơn nữa chính là trạng thái thiền định sâu lắng. Với trạng thái này, chúng ta đạt được hạnh phúc cao thượng bởi những sầu não không thể phát sinh. Tuy nhiên, điểm yếu chính là hành giả cần phải xả thiền do trạng thái này không thể kéo dài mãi mà sẽ tới lúc cần chấm dứt.

Đạt tới hạnh phúc cao thượng nhất là sự giác ngộ
Đạt tới hạnh phúc cao thượng nhất là sự giác ngộ

Hạnh phúc cao thượng nhất

Là niềm vui khi chúng ta vượt qua các mức độ giác ngộ. Qua được mỗi một mức, gánh nặng cuộc đời sẽ vơi đi. Lúc này, chúng ta sẽ thấy nhẹ nhõm, nhận được sự giải thoát và hạnh phúc. Cuối cùng chính là sự giác ngộ, loại bỏ tất cả những trạng thái cảm xúc tiêu cực, cảm nhận được nguồn hạnh phúc.

Đức Phật khuyên chúng ta buông bỏ hạnh phúc thấp kém, nỗ lực tìm hạnh phúc cao thượng. Đó chính là giác ngộ.

Hạnh phúc là gì? Như vậy, có thể thấy được rằng có rất nhiều quan niệm khác nhau về hạnh phúc. Hạnh phúc là do mỗi người cảm nhận. Giàu sang, tiền bạc, tình yêu hay sức khỏe,… Hãy tạo cho mình một cuộc sống như ý với những giá trị trọn vẹn, chắc chắn rằng bạn sẽ tìm thấy và cảm nhận được hạnh phúc.

  • share_fac
  • share_twi
Nhận xét sản phẩm
close
Giỏ hàng
- Hoặc đăng nhập nhanh với -
- Hoặc đăng nhập nhanh với -